Greenpeace’ten Dunkirk’te Uranyum Protestosu: 4 Gözaltı

Fransa’nın Dunkirk Limanı’nda çevreci örgüt Greenpeace tarafından Rusya ile yürütülen nükleer ticaret protesto edildi. 2 Mart Pazartesi sabahı Greenpeace Fransa grubu öncülüğünde düzenlenen eylemde, Rusya’dan yapılan uranyum ithalatına tepki gösterildi. Eylem sırasında dört aktivist gözaltına alındı.

Greenpeace Aktivistlerinden Limanda Eylem

Sabahın erken saatlerinde kano ve Zodiac botlarla liman açıklarında gösteri yapan aktivistler, yaklaşık 20 kişilik bir grupla birlikte Dunkirk Limanı’ndaki kilit kapısına kendilerini zincirledi. Fransız polisinin müdahalesiyle yaklaşık dört saat süren eylem sona erdirildi. Dört protestocu gözaltına alınırken, diğer eylemciler bölgeden ayrıldı. Liman faaliyetleri ise saat 09.00 itibarıyla normale dönerek, protestoya konu olan geminin yanaşmasına izin verildi.

Rusya’dan Uranyum İthalatına Tepki

Greenpeace aktivistleri, Fransa’nın Rusya’dan yaptığı uranyum ithalatının durdurulmasını ve Rus nükleer enerji şirketi Rosatom ile olan tüm ilişkilerin sonlandırılmasını talep etti. Bu protestonun, 10 Mart’ta Paris’te düzenlenecek olan Dünya Nükleer Zirvesi öncesine denk getirilmesi dikkat çekiciydi. Örgüt, Panama bayraklı 3.000 dwt’lik Mikhail Dudin adlı kargo gemisinin Saint Petersburg’dan gelerek Fransız enerji şirketi EDF ve iştiraklerine teslim edilmek üzere zenginleştirilmiş veya doğal uranyum taşıdığını iddia etti. Protestocular, EDF’nin bu ithalatı durdurması gerektiğini ve bu ticaretin dolaylı olarak Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını finanse ettiğini savundu. Ayrıca, ticarette şeffaflık ve EDF’nin Rosatom ile 2018’de imzaladığı sözleşmenin feshedilmesi çağrısında bulunuldu.

‘En Az 20 Sefer’ İddiası ve Nükleer Bağımlılık Tartışması

Greenpeace, Ukrayna’daki savaşın başlamasından bu yana Rusya ile Fransa arasında en az 20 sefer yapan bir kargo gemisini takip ettiklerini ileri sürdü. Örgüt ayrıca Baltiyskiy adında ikinci bir geminin de son dört yılda 15 sefer gerçekleştirdiğini iddia etti. Fransız haber ajansına göre Fransa, Rusya’dan en az 112 ton zenginleştirilmiş uranyum ve türevlerini ithal etti. Bu miktarın toplam alımların yaklaşık dörtte birini oluşturduğu, 2022–2024 döneminde hacimler düşse de son iki yıldır ithalatın istikrarlı seyrettiği belirtildi. EDF’nin, Rosatom ile 2018 yılında imzaladığı sözleşmeye bağlı kaldığı bildiriliyor. Rusya’nın, Fransa’nın nükleer santrallerinden çıkan kullanılmış uranyumu işleyebilen dünyadaki tek tesislere sahip olduğu ifade ediliyor. Fransa’da benzer bir tesis kurulmasına yönelik görüşmeler yapılsa da bu yönde somut bir adım atılmış değil. Avrupa Birliği son dört yılda Rusya’ya yönelik kapsamlı yaptırımlar uygularken, nükleer enerji sektörü bu yaptırımların dışında bırakıldı. Greenpeace ise Fransa’nın Rosatom’a yönelik yaptırımları engellediğini iddia ederek, şirketin yaptırım listesine alınması için girişimde bulunulması gerektiğini savunuyor.

Daha Önce de Gündeme Gelmişti

Greenpeace, geçtiğimiz Kasım ayında aynı gemiye Fransız limanında yüklenen varillerin fotoğraflarını yayımlayarak, bunların yeniden işlenmek üzere Rusya’ya gönderildiğini öne sürmüştü. Örgüt, söz konusu ticaretin 2021’de yeniden başladığını, Fransız hükümetinin ise 2022’de bu ticareti sonlandırma sözü verdiğini iddia ediyor. Dunkirk’teki son eylem, Fransa’nın enerji güvenliği ile Rusya’ya yönelik yaptırımlar arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışmaya açtı.