Denizcilik İdaresi’nden Paris MoU Uyarısı: Türkiye Kritik Sınırda!

Denizcilik Genel Müdürlüğü, ilgili tüm kurum ve kuruluşlara gönderdiği kritik bir yazı ile uluslararası denizcilik camiasının yakından takip ettiği Paris Liman Devleti Kontrolü (Paris MoU) kapsamındaki yeni düzenlemelere dikkat çekti. 2027 yılında yürürlüğe girmesi beklenen yeni mevzuatla birlikte, bayrak devletleri artık ‘beyaz, gri ve siyah liste’ gibi geleneksel sınıflandırmalar yerine ‘yüksek, orta ve düşük performans’ olarak ayrılacak. Bu yeni sistemde Türkiye’nin ‘yüksek performanslı’ bayrak devletleri arasında yerini alabilmesi için son 36 ay içindeki denetimlerdeki tutulma oranının, Paris MoU genelindeki ortalamanın altında olması gerektiği vurgulandı.

Türkiye Kritik Eşiklerde

Yazıda yer alan bilgilere göre, 2025 yılı içerisinde Paris MoU denetimlerine tabi tutulan 215 Türk bayraklı gemiden 5’i, Hollanda, Yunanistan, Fransa ve İtalya limanlarında tespit edilen çeşitli eksiklikler nedeniyle geçici olarak limanda alıkonuldu. Bu durum, Türk bayraklı gemilerin tutulma oranını yüzde 2,33 olarak kayıtlara geçirdi. Daha önceki yıllara bakıldığında, 2024’te bu oran yüzde 5,53, 2023’te ise yüzde 3,55 olarak gerçekleşmişti. Bu veriler ışığında, Türk bayraklı gemilerin son 36 aylık Paris MoU tutulma oranı yüzde 3,76’ya ulaştı. Paris MoU’nun genel tutulma oranı ise bayrak ayrımı gözetmeksizin son 36 ayda yüzde 4,02 olarak açıklandı.

Yeni Sınıflandırma Sistemi ve Performans Ölçütleri

Paris MoU’nun 2027’de hayata geçirmeyi planladığı yeni sınıflandırma sistemi, denizcilik sektöründe önemli değişikliklere yol açacak. Bu sistemde ‘yüksek performans’ kategorisinde yer almak isteyen bayrak devletlerinin, son 36 aylık denetim sonuçlarına göre gemilerinin tutulma oranını, Paris MoU genel ortalamasının altına çekmesi büyük önem taşıyor. Bu durum, gemi işletmecileri ve ilgili kurumlar için daha sıkı denetim ve iyileştirme çalışmalarını zorunlu kılıyor.

Tespit Edilen Eksiklikler ve Analizler

2025 yılı denetimlerinde Türk bayraklı gemilerde toplam 522 adet eksiklik tespit edildiği ve bu eksikliklerin 31’inin ISM (Uluslararası Güvenli Yönetim) koduna aykırılıklardan kaynaklandığı belirtildi. Denetim başına tespit edilen eksiklik sayısı ise 2,43 olarak kaydedildi. Denizcilik Genel Müdürlüğü, Türk bayraklı gemilerin Paris MoU denetim performanslarına ilişkin detaylı analizlerin yer aldığı bir çalışmayı da ekte sundu. Bu analizlerin incelenerek gerekli önlemlerin alınması, gemilerin denetim performanslarının artırılması açısından büyük önem taşıyor.

En Çok ISM ve Yangın Emniyeti Sorunları

Yapılan analizler, Türk bayraklı gemilerde 2025 yılında tutulmalara en çok neden olan eksikliklerin başında yine ISM kaynaklı sorunlar geldiğini ortaya koydu. Bunun yanı sıra, çalışma şartları ve yangın emniyeti bölümlerindeki eksikliklerin de dikkat çekici düzeyde olduğu gözlemlendi. Bu alanlarda daha fazla hassasiyet gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Türk bayraklı gemilerde Paris MoU limanlarında tespit edilen eksikliklere ilişkin güncel bilgiler, https://denizcilik.uab.gov.tr/paris-mou-denetimleri adresinde yayınlanmaya devam ediyor. Bu linkteki bilgilerin, limanlara uğrak yapacak gemiler tarafından denetim öncesinde kontrol edilerek eksikliklerin giderilmesi, denetimlerin başarıyla tamamlanmasına katkı sağlayacak.

Yoğunlaştırılmış Denetim Kampanyaları Geliyor

Paris MoU ve Tokyo MoU başta olmak üzere liman devleti kontrolü memorandumlarında 2026 yılı içerisinde 1 Eylül – 30 Kasım tarihleri arasında üç ay sürecek olan “Yük Emniyeti” konulu yoğunlaştırılmış denetim kampanyası (CIC) uygulanacak. Uluslararası sefer yapan tüm Türk bayraklı gemilerin bu konuda olası eksikliklere karşı hazırlıklı olması gerektiği belirtildi. Ayrıca, Paris MoU’nun belirli aralıklarla gerçekleştirdiği habersiz, tek soruluk odaklanmış denetim kampanyalarına (FIC) karşı da hazırlıklı olunması önem taşıyor.

Anlık Denetimlere Karşı Sürekli Hazırlık

Denetim aralığında olunmasa bile, personel şikayeti, liman otoritesi ihbarı, VTS ihbarı veya kaza gibi nedenlerle gemilerin anlık olarak denetime tabi tutulabileceği hatırlatıldı. Bu nedenle, Paris MoU limanlarına yapılan her uğrakta gemilerin ve mürettebatının denetime hazır olması gerektiği vurgulandı.