Denizlerin Gizli Kahramanları Yok Oluyor: Milyar Dolarlık Ekolojik Tehdit Kapıda!
Deniz çayırları, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynarken, küresel ölçekte her yıl yüzde 2 ila 7 oranında yok oluyor. Bu kaybın ekonomik maliyetinin yıllık 42 milyar dolara ulaşabileceği öngörülüyor.
Denizlerin akciğerleri olarak bilinen deniz çayırları, küresel ekosistemde hayati bir öneme sahip olmasına rağmen, maalesef her geçen gün yok olmaya devam ediyor. Yapılan son araştırmalar, dünya genelinde deniz çayırlarının yıllık olarak %2 ila %7 arasında azaldığını ortaya koyuyor. Bu endişe verici durum, sadece ekolojik dengeyi bozmakla kalmıyor, aynı zamanda milyarlarca dolarlık ekonomik kayıp riskini de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, zarar gören deniz çayırlarının yaratacağı ekonomik kaybın yıllık 42 milyar dolara kadar ulaşabileceği konusunda uyarıyor.
İklim Değişikliğiyle Mücadelenin Gizli Kahramanları Tehlikede
Tropikal yağmur ormanlarından tam 35 kat daha hızlı karbon emme kapasitesine sahip olan deniz çayırları, iklim değişikliğiyle mücadelede sessiz ama güçlü birer müttefik olarak öne çıkıyor. Artan bilinçlendirme çabalarına rağmen, bu değerli ekosistemler hala büyük bir savunmasızlık içinde. Küresel ölçekte deniz çayırı örtüsünün her yıl %2-7 oranında azalması, sadece çevresel bir sorun değil, aynı zamanda ciddi bir ekonomik tehdit anlamına geliyor. Kayıpların, yıllık 42 milyar dolara varabilecek bir ekonomik maliyet yaratabileceği tahmin ediliyor.
Akdeniz’de Deniz Çayırı Ekosistemlerinin Ekonomik Değeri
Son araştırmalar, Akdeniz’deki deniz çayırı ekosistemlerinin yıllık değerinin yaklaşık 11,6 milyar dolar olduğunu gösteriyor. Bu değer sıralamasında İtalya başı çekerken, Türkiye’de bulunan deniz çayırı ekosistemlerinin yıllık ekonomik değeri ise 276,6 milyon dolar olarak hesaplanıyor. Bu hesaplamalarda, sadece deniz çayırlarının kendisi değil, aynı zamanda bu ekosistemlerde yaşayan balıklar ve diğer canlıların ekonomik katkısı da dikkate alınıyor.
Dünya Deniz Çayırları Günü ve Gelecek Nesillere Sorumluluk
Birleşmiş Milletler’in (BM) 2022 yılında aldığı kararla 1 Mart, Dünya Deniz Çayırları Günü olarak ilan edildi. Bu özel gün, deniz çayırlarının önemine dikkat çekmek ve farkındalığı artırmak amacıyla kutlanıyor. İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Suat Sözen, deniz çayırlarının insan yaşamının sürdürülebilirliği üzerindeki doğrudan etkisine vurgu yaparak, bu ekosistemleri korumanın gelecek nesillere karşı bir görev olduğunu belirtti. Sözen, “Denizler, iklim kriziyle mücadeleden biyolojik çeşitliliğin korunmasına, gıda güvenliğinden günlük ekonomik faaliyetlere kadar dünyamızda yaşamın devamlılığını sağlayan her alanda katkı sunan çok kıymetli bir kaynak. Bu nedenle üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olarak, Türkiye’de denizlerimizi korumayı çevresel bir sorumluluk olmanın ötesinde gelecek nesillere karşı bir görev olarak görmek gerekiyor.” dedi. İş Bankası’nın TÜDAV ile yürüttüğü ‘Denizlerin Geleceği: Deniz Çayırları’ projesi de bu kapsamda büyük önem taşıyor.
Denizlerin Oksijen Kaynağı Tehlikede: Yılda 6 Milyar Litre Oksijen
TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk ise deniz çayırlarının deniz ekosisteminin korunmasındaki hayati rolüne dikkat çekerek, ülkemiz kıyılarındaki deniz çayırlarının bir metrekarede günde 16 litreye kadar oksijen ürettiğini ve bir türün 100 metrekarelik alanda ortalama 8 ton karbondioksit emdiğini belirtti. Öztürk, “Deniz çayırlarının Akdeniz genelinde yılda 3,6 milyon tonun üzerinde, Türkiye kıyılarında ise yaklaşık 90 bin ton karbon bağlama kapasitesi gösteriyor. Bu da 70 binin üzerinde otomobilin bir yıl boyunca yaydığı karbondioksite karşılık geliyor.” ifadelerini kullandı. Ancak, Akdeniz kıyılarında deniz canlılarının %25’ini barındıran deniz çayırlarının son 50 yılda %35 oranında çekildiği bilgisini de paylaştı. Bu hassas ekosistemleri korumanın bir zorunluluk olduğunu vurgulayan Öztürk, TÜDAV’ın 2013 yılından beri sürdürdüğü koruma stratejisiyle bu konudaki öncü rolünü Türkiye İş Bankası iş birliğiyle devam ettirdiğini sözlerine ekledi.
