ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığı Almanya kararıyla yeniden gündemde
ABD, Başkan Trump ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasındaki gerilim sonrası Almanya’dan 5 bin asker çekme kararı aldı. Kararla birlikte ABD’nin Avrupa’daki askeri üsleri ve bölgesel varlığı yeniden tartışma konusu oldu.
ABD’nin Avrupa kıtasındaki askeri varlığı, Washington ile Berlin hattında yaşanan diplomatik gerilimin ardından yeniden gündeme geldi. ABD Başkanı Donald Trump ile Almanya Başbakanı Friedrich Merz arasında İran savaşı üzerinden tırmanan karşılıklı suçlamalar, askeri kararlara da yansıdı. Pentagon’un Almanya’daki askeri varlığını azaltma kararı almasıyla birlikte, ABD’nin Avrupa genelindeki üsleri, asker sayısı ve stratejik öncelikleri yeniden tartışılmaya başlandı.
Almanya’dan 5 bin asker çekilecek
Alınan karara göre ABD, Avrupa’daki en büyük askeri gücünü barındıran Almanya’dan 5 bin askerini geri çekecek. Bu adım, Washington’un Avrupa’daki askeri yapılanmasında dikkat çeken bir değişiklik olarak değerlendiriliyor.
Pentagon’un bu hamlesiyle birlikte bölgedeki Amerikan askeri gücünün, 2022 yılındaki Ukrayna işgali öncesindeki seviyelere gerilemiş olacağı belirtiliyor. Kararın, Washington ve Berlin arasındaki son diplomatik gerilim sonrası alınması dikkat çekti.
Füze taburu projesi de iptal edildi
Kararın dikkat çeken bir diğer boyutu ise bu yıl içinde Almanya’ya sevk edilmesi planlanan uzun menzilli füze taburu projesinin iptal edilmesi oldu. Bu gelişme, Berlin yönetimi açısından önemli bir askeri destek kaybı olarak değerlendiriliyor.
Uzun menzilli füze taburunun iptali, Almanya’nın kritik bir füze savunma desteğinden mahrum kalması anlamına geliyor. Almanya ise hâlihazırda 36 bini aşkın personelle Japonya’nın ardından dünyada en çok Amerikan askerine ev sahipliği yapan ikinci ülke konumunu sürdürüyor.
ABD’nin Avrupa’daki ağı Almanya ile sınırlı değil
ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığı yalnızca Almanya’daki üslerden ibaret değil. İtalya’da 12 bin, İngiltere’de ise 10 binden fazla Amerikan askeri aktif görev yapıyor.
Soğuk Savaş döneminde Avrupa’daki Amerikan asker sayısının 250 binlere ulaştığı, ancak bu sayının zaman içinde kademeli olarak azaltıldığı belirtiliyor. Bu düşüş, ABD’nin küresel savunma önceliklerinde yaşanan değişimin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İspanya da geri çekilme tehdidiyle karşı karşıya
İspanya’da bulunan 4 bin kişilik Amerikan gücü de Washington’un gündeminde yer alıyor. Madrid hükümetinin, ülkedeki tesislerin İran operasyonlarında kullanılmasına izin vermemesi nedeniyle İspanya’nın geri çekilme tehdidiyle karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
Ramstein, Aviano ve Lajes Field gibi büyük üsler, yalnızca Avrupa güvenliği açısından değil, Orta Doğu ve Afrika’daki krizlere müdahale bakımından da kritik lojistik merkezler ve komuta noktaları olarak kullanılıyor.
Almanya Avrupa’daki ana komuta merkezi
ABD’nin Avrupa’daki en kritik üslerinden biri Almanya’daki Ramstein Hava Üssü olarak öne çıkıyor. Ramstein, Amerikan Hava Kuvvetleri’nin Avrupa’daki ana merkezi kabul ediliyor.
Üs; nakliye uçakları, tanker filoları, insansız hava araçları koordinasyonu ve NATO hava operasyonları açısından kilit rol üstleniyor. Stuttgart’ta ise ABD Avrupa Komutanlığı ve Afrika Komutanlığı karargâhları bulunuyor.
Eğitim merkezleri ve kara unsurları öne çıkıyor
Almanya’daki Wiesbaden ve Grafenwöhr üsleri, kara kuvvetleri eğitim merkezleri olarak kullanılıyor. Bu tesislerde zırhlı araçlar, topçu sistemleri, Patriot hava savunma unsurları ve mühimmat depoları yer alıyor.
Bu altyapı, Almanya’yı ABD’nin Avrupa’daki askeri planlamasında merkezi bir konuma taşıyor. Bu nedenle asker çekme kararı, yalnızca personel sayısındaki azalma olarak değil, Avrupa güvenlik mimarisindeki dengeler açısından da değerlendiriliyor.
İtalya Akdeniz hattında önemli konumda
İtalya’daki Aviano Hava Üssü ve Sigonella Deniz Hava Üssü, ABD için Akdeniz’de büyük önem taşıyor. Aviano Üssü’nde savaş uçakları konuşlu bulunurken, kriz dönemlerinde Balkanlar, Libya ve Orta Doğu operasyonları buradan yönetildi.
Sigonella ise keşif uçakları, deniz devriye unsurları ve insansız hava araçları için merkez niteliğinde. Uzmanlar, İtalya’daki bazı üslerde nükleer paylaşım programı kapsamında taktik nükleer bombaların da bulunduğunu öne sürüyor.
İngiltere hava gücü ve istihbarat merkezi
Birleşik Krallık’taki Lakenheath ve Mildenhall üsleri, ABD’nin Avrupa hava operasyonlarının temel noktaları arasında gösteriliyor. Lakenheath’te F-15 ve F-35 savaş uçakları görev yaparken, Mildenhall Üssü tanker uçakları ve özel kuvvet operasyonlarında kullanılıyor.
İngiltere aynı zamanda ABD’nin en yakın istihbarat ortaklarından biri konumunda. Elektronik takip sistemleri ve erken uyarı radar ağlarının da bu bölgede yoğunlaştığı belirtiliyor.
İspanya ve Portekiz Afrika hattında kritik rol oynuyor
İspanya’daki Rota Deniz Üssü, Amerikan destroyerlerine ev sahipliği yapıyor. Bu gemiler NATO’nun füze savunma kalkanında aktif görev alırken, Akdeniz ve Kızıldeniz hattındaki gerilimlerde lojistik destek sağlıyor.
Portekiz’e bağlı Azor Adaları’ndaki Lajes Field Üssü ise Atlantik geçişlerinde yakıt ikmal ve stratejik hava köprüsü merkezi olarak öne çıkıyor. ABD’nin Orta Doğu ve Afrika sevkiyatlarında bu üssün kritik rol oynadığı belirtiliyor.
Doğu Avrupa’da yeni cephe oluştu
Rusya-Ukrayna savaşının ardından Washington, Polonya ve Romanya’daki askeri varlığını da artırmıştı. Polonya’da zırhlı tugay unsurları, Abrams tankları, HIMARS roket sistemleri ve hava savunma unsurları konuşlandırıldı.
Romanya’daki Mihail Kogalniceanu Üssü ise Karadeniz hattında stratejik bir nokta olarak görülüyor. Baltık ülkelerinde ise kalıcı büyük üsler yerine dönüşümlü birlik modeli uygulanıyor. Litvanya, Letonya ve Estonya’da NATO çerçevesinde Amerikan askerleri düzenli olarak görev yapıyor.
Avrupa’daki üslerde geniş silah envanteri bulunuyor
ABD’nin Avrupa’daki üslerinde savaş uçakları, tanker uçakları, ağır nakliye filoları, Patriot sistemleri, HIMARS bataryaları, Abrams tankları, Bradley zırhlıları ve geniş mühimmat stokları yer alıyor.
Ayrıca bazı NATO ülkelerinde B61 tipi taktik nükleer bombaların tutulduğu uzun süredir uluslararası raporlarda yer alıyor. Bu tablo, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının yalnızca personel sayısıyla değil, üslerin işlevi ve sahip olduğu askeri kapasiteyle de önemli olduğunu gösteriyor.
Almanya’dan 5 bin askerin çekilmesi kararı, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını ve stratejik önceliklerini yeniden tartışmaya açtı. Geri çekilecek birliklerin doğrudan ABD’ye mi döneceği yoksa stratejik önemi artan başka bölgelere mi kaydırılacağı ise şimdilik belirsizliğini koruyor.