Orta Doğu Gerilimi Deniz Ticaretini Yeniden Şekillendirdi: Ümit Burnu Gözde Rota Oldu

Orta Doğu’da tırmanan tansiyon, küresel deniz ticaretinin rotalarını kökten değiştirdi. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatması ve olası saldırı tehditleri, bölgedeki deniz güvenliğini kritik seviyeye yükseltti. Bu durum üzerine birçok büyük nakliye şirketi, daha uzun ancak daha güvenli olduğu düşünülen Ümit Burnu rotasına yönelme kararı aldı. Bu değişikliklerin, küresel tedarik zincirlerinde gecikmelere ve maliyet artışlarına yol açması bekleniyor.

Hürmüz Boğazı’nda Trafik Durma Noktasına Geldi

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı operasyonların ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan gelen sert açıklamalar, Hürmüz Boğazı’nın stratejik önemini bir kez daha gözler önüne serdi. İranlı yetkililer, boğazı geçmeye çalışan gemilerin hedef alınacağı yönünde tehditlerde bulundu. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), bölgedeki deniz güvenliği riskinin ‘kritik’ seviyeye ulaştığını duyururken, sigorta şirketleri de bölgedeki gemiler için savaş poliçelerini iptal etti. Dünyanın önde gelen konteyner taşımacılığı şirketleri, güvenlik endişeleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri askıya aldıklarını bildirdi. UKMTO verilerine göre, normalde günde ortalama 138 geminin geçtiği boğazdaki trafik, Mart ayı başlarında dramatik bir düşüş göstererek yüzde 90 oranında azaldı. Gerçek zamanlı denizcilik takip sistemleri de petrol tankerlerinin geçişlerinde benzer bir düşüşü teyit etti.

Afrika Rotası Yeniden Popülerleşti

Artan güvenlik riskleri nedeniyle küresel nakliye şirketleri, rotalarını Afrika kıtasının güneyine, yani Ümit Burnu’na çevirdi. Almanya merkezli Hapag-Lloyd, Kızıldeniz’den geçişleri Aralık 2023’ten bu yana durdurduğunu ve bu moratoryumu mevcut güvenlik koşulları nedeniyle uzattığını açıkladı. Şirket, seferlerin Ümit Burnu üzerinden devam edeceğini belirtti. Fransız denizcilik devi CMA CGM, Körfez’deki gemilerine sığınaklara çekilme talimatı verirken, Süveyş Kanalı geçişlerini de bir sonraki duyuruya kadar askıya aldığını duyurdu. Küresel ticaretin nabzını tutan Maersk de Orta Doğu’daki gelişmelerin, bazı seferlerin Süveyş Kanalı yerine Ümit Burnu rotasına yönlendirilmesine neden olduğunu doğruladı.

Ümit Burnu’nda Gemi Trafiği Yüzde 112 Arttı

Nakliye şirketlerinin Ümit Burnu’na yönelmesi, bu bölgedeki gemi trafiğinde gözle görülür bir artışa neden oldu. Windward verilerine göre, Ümit Burnu’ndan geçen gemi sayısı 2 Mart’ta bir önceki güne göre yüzde 112 artarak 87’ye ulaştı. Bu sayı 3 Mart’ta ise 94’e yükseldi. Son 7 günlük ortalamanın 69,7 gemi olduğu düşünüldüğünde, 3 Mart’taki geçişlerin ortalamanın yüzde 35 üzerinde gerçekleştiği görülüyor. Uzmanlar, bu durumun nakliye şirketlerinin Körfez’deki güvenlik riskinin azalmasını beklemek yerine, daha uzun ancak daha güvenli rotaları tercih ettiğini gösterdiğini belirtiyor. Bu durumun, küresel tedarik zincirlerinde teslimat sürelerinin 10 ila 20 gün uzamasına ve navlun maliyetlerinin artmasına neden olacağı öngörülüyor.