Denizcilik Sektöründen IMO’ya Tarihi Çağrı: Net-Zero Hedefleri İçin 2026 Kritik
85'ten fazla küresel denizcilik devi, Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne (IMO) seslenerek, karbonsuzlaşma yol haritasını belirleyecek 'Net-Zero Çerçevesi'nin (NZF) en geç 2026'da kabul edilmesini istedi. Yatırımlar için hukuki netlik ve küresel bir karbon vergisi mekanizması talep eden sektör, 2025'teki ertelemenin 2050 hedeflerini riske attığı uyarısında bulundu.
Denizcilik sektörünün geleceğini şekillendirecek kritik bir adım atıldı. Dünyanın önde gelen armatörleri, liman işletmecileri, yakıt üreticileri ve teknoloji sağlayıcıları dahil olmak üzere 85’ten fazla lider şirket, Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) ortak bir bildiriyle seslendi. Bu tarihi çağrıda, deniz taşımacılığının karbonsuzlaşma rotasını belirleyecek olan “IMO Net-Zero Çerçevesi”nin (NZF) en geç 2026 yılı içinde resmen kabul edilmesi talep ediliyor. Bu gelişme, milyarlarca dolarlık yatırımların önünü açacak ve sektörün sürdürülebilir geleceği için önemli bir dönüm noktası olma potansiyeli taşıyor.
Yatırımlar İçin Hukuki Netlik Şart
Mart 2026 başında yayımlanan açık mektupta, düşük karbonlu yakıtlar, yeni nesil gemi tasarımları ve ikmal altyapısı için milyarlarca dolarlık yatırımın hazır beklediği ancak “düzenleyici belirsizlik” nedeniyle bu sürecin risk altında olduğu vurgulandı. Sektör temsilcileri, küresel bir karbon vergisi (levy) mekanizmasının hayata geçirilmesinin, yeşil teknolojilere geçiş yapan “ilk hareket eden” (first mover) firmalar için rekabetçi bir zemin ve mali güvence oluşturacağını belirtiyor. Bu adım, sektördeki belirsizliği ortadan kaldırarak yeşil dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor.
Ekim 2025’teki Erteleme Endişe Yarattı
Aslında 2025 yılının Ekim ayında onaylanması beklenen Net-Zero Çerçevesi, üye devletler arasındaki görüş ayrılıkları ve bazı büyük güçlerin itirazları nedeniyle bir yıl ertelenmişti. Sektör paydaşları, bu gecikmenin devam etmesi durumunda denizcilik sektörünün 2050 net-sıfır hedeflerinden sapacağı uyarısında bulunuyor. Bildiride, IMO’nun tek bir küresel kural seti (single rulebook) oluşturmasının, bölgesel ve parçalı düzenlemelerin yaratacağı kaosu engelleyeceği ifade edildi. Bu erteleme, sektörde ciddi bir endişe kaynağı oluşturmuş durumda.
Karbon Vergisi ve Net-Sıfır Fonu
Önerilen çerçeve, 5.000 brüt tondan büyük gemilerin yaydığı karbon miktarı üzerinden bir ücret ödemesini ve bu gelirin “Net-Sıfır Fonu” aracılığıyla temiz yakıt AR-GE çalışmalarına ve gelişmekte olan ülkelerin yeşil geçişine aktarılmasını öngörüyor. Bu mekanizma, hem çevresel sorumluluğu artırmayı hem de yeşil teknolojilere yapılan yatırımları teşvik etmeyi amaçlıyor.
